از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

مختصات‏۳۱″ ۵۹′ ۷۷°غربی ‏۰″ ۰′ ۰°شمالی (نقشه)

خط استوا.
کشورهایی که خط استوا از آن‌ها می‌گذرد (رنگ قرمز) و کشورهایی که نصف‌النهار مبدأ از آن‌ها می‌گذرد (آبی).

اِستِوا (عامیانه: اُستُوا) یا نیمگان[۱] نام خطّی فرضی است که کره زمین را به دو بخش نیمکره شمالی ونیمکره جنوبی بخش می‌کند. فاصلهٔ نقاط بر روی خط استوا از قطب‌های شمال و جنوب به یک اندازه‌است.

نام خط استوا در فارسی کاربردی دیرینه دارد و در اشعار فارسی نیز دیده می‌شود: نمونه از خاقانی[۲]:

مرکب همت بتاز یک‌ره و بیرون جهاناز سر طاق فلک تا به حد استوا


خط استوا مبدأ عرض جغرافیایی و درجهٔ آن صفر می‌باشد. ۹۰ درجه عرض جغرافیایی به سوی شمال خط استوا و ۹۰ درجه دیگر آن به سوی جنوب خط استوا کشیده شده‌است. در کره زمین، هر یک از این عرض‌ها به فاصله‌های برابر قرار گرفته و به طور میانگین هر درجهٔ آن معادل ۰۴۲/۱۱۱ کیلومتر و یا ۶۹ مایل محاسبه شده‌است.[۳]

خط استوای زمین هم‌چنین بزرگ‌ترین محیط را با درازای ۴۰۰۷۶ کیلومتر دارا می‌باشد. هر اندازه به سوی شمال و یا جنوب خط استوا برویم، محیط عرض جغرافیایی کوچک می‌شود تا این که در نقطهٔ قطب به درجهٔ صفر نزدیک می‌شود.[۳]

سطح کره زمین در خط استوا به مقدار ۴۰۰۰۰ کیلومتر در شبانه‌روز حرکت می‌کند. این به معنای سرعتی برابر ۱۶۷۰ کیلومتر بر ساعت است. این سرعت از تقسیم محیط کره زمین در خط استوا (حدود ۴۰۰۷۰ کیلومتر) بر تعداد ساعات شبانه‌روز (۲۴) محاسبه می‌شود.[۴]


کشاورزی در مناطق استوایی [ویرایش]

در مناطق استوایی بیشتر کشت قهوه و کائوچو رواج دارد. چرا که این مناطق محیط بسیار مناسبی برای کشت این محصولات هستند و می توان گفت که مواد اولیه ی بیشتر شرکت های مشهور تولید قهوه ی جهان، در این مناطق وجود دارد و این کارخانه ها در مناطق استوایی دارای مزارع انحصاری هستند. در آغاز قرن نوزدهممیلادی هم کشور های استعمارگر از این مسئله و سود زیادی که در کشت قهوه و کائوچو در این مناطق وجود دارد، با خبر بودند. از همین رو در آن سال ها بخش زیادی از جنگل های استوایی را با آتش زدن یا قطع کردن درختان از بین بردند و به مزارع تبدیل کردند.