فصل چهارم علوم جانوران بی مهره
جانوران مهره دار:
مانند ماهي ها، دوزيستان، پرندگان و غيره که بدنشان داراي اسکلت از جنس استخوان است.
جانوران بي مهره:
جانوراني هستند که در بدنشان اسکلت استخواني وجود ندارد. بي مهرگان دسته بزرگي از جانوران را تشکيل مي دهند مانند مرجان ها، نرم تنان، خارتنان و حشرات و …
کرم ها و بند پايان:
گروه کرم ها و بندپايان گروه بسيار بزرگي از بي مهرگان هستند که دانشمندان آنها را به طبقات کوچک تر تقسيم کرده اند. کرم ها از لحاظ شکل به سه گروه تقسيم مي شوند:
1- کرم هاي پهن
2- کرم هاي لوله اي
3- کرم هاي حلقوي
کرم هاي پهن :
مانند کرم کدو، بدنشان از قطعه هاي پهن تشکيل شده است. يک نوع از کرم کدو در روده انسان زندگي مي کند و به اين موجود که غذاي مورد نياز خود را از بدن موجود زنده ديگر مي گيرد، انگل مي گوئيم.
کرم هاي لوله اي :
مانند آسکاريس بدن باريکي دارند. کرم آسکاريس در داخل روده انسان زندگي مي کند و در همانجا تخم ريزي مي کند. تخم ها همراه مدفوع از روده خارج شده و محيط را آلوده مي کنند. تخم آسکاريش از راه سبزيجات نشسته و آب آشاميدني آلوده به بدن منتقل مي شوند.
يکي ديگر از کرم هاي لوله اي انگل کرمک است. کرمک در انتهاي لوله گوارش کودکان رشد مي کند و باعث خارش شديد مي شود.
کرم هاي حلقوي :
بدن اين کرم ها از حلقه هاي زيادي درست شده است. مانند کرم خاکي. اين کرم براي يافتن غذا در خاک حرکت مي کند و براي باغچه و زمين کشاورزي مفيد است زيرا خاک را جابه جا مي کند و هوا را به ذرات خاک مي رساند.
بندپايان:
بندپايان شامل حشرات، عنکبوت ها، خرچنگهاو هزارپاها مي باشند. نمونه هايي از بندپايان در جنگل، دريا و حتي خانه ها يافت مي شود مانند مورچه، پروانه، خرچنگ، هزارپا و … بندپايان فراوان ترين گونه جانوران بي مهره هستند.
حشرات 6 پا دارند. عنکبوت ها 8 پا دارند. بعضي سمي و بعضي غير سمي اند. خرچنگ ها در آب زندگي مي کنند پوشش خارجي بدن آنها سفت است. بعضي خرچنگ ها خوراکي هستند. هزارپاها بعضي علف خوار و بعضي گوشتخوارند. هزارپاي گوشتخوار، سمي است.
پرسش هاي بخش 4
جالي خالي را با کلمات مناسب پر کنيد:
1- به جانوراني که در بدن آنها اسکلت استخوان وجود نداشته باشد بي مهره مي گويند.
2- به موجود زنده اي که غذاي خود را از بدن موجود زنده ديگر مي گيرد انگل مي گويند.
3- نرم تنان در گروه جانوران بي مهره قرار دارند.
4- هشت پا يک جانور بي مهره دريايي است که به گروه بزرگ تر بي مهرگان تعلق دارد و به گروه کوچک تر نرم تنان.5- عروس دريايي بي مهره اي از جنس مرجان ها است.
6- حشرات بدنشان از 3 قسمت سر و سينه و شکم تشکيل شده، 2 شاخک و 6 پا دارند.
7- کرم کدو از نوع کرم هاي پهن و کرم خاکي از نوع کرم هاي حلقوي است.
پرسش هاي تشريحي:
1- چه تفاوت مهمي در ميان جانواران مهره دار و بي مهره وجود دارد؟
جانوران مهره دار داراي اسکلتي از جنس استخوان هستند و جانوران بي مهره در بدن خود فاقد اين اسکلت استخواني مي باشند.
2- بدن بي مهرگان ساده تر است يا مهره داران؟
بي مهرگان
3- انواع گروه هاي بي مهرگان را نام ببريد؟
اسنفج ها، مرجان ها، نرم تنان، خارتنان، کرم ها، بندپايان
4- مرجان ها چه شباهت هايي با اسفنج ها دارند؟
هردو گروه در کف درياها زندگي مي کنند و بعضي از گونه هاي هر يک حرکت دارند.
5- تخم کرم کدو چگونه از گاو به انسان منتقل مي شود؟
مدفوع آلوده انسان علف هايي را که گاو مي خورد آلوده مي کند و تخم کرم در بدن حيوان به نوزاد تبديل مي شود و زنده مي ماند و با خوردن چنين گوشتي نوزاد کرم کدو به انسان و روده او منتقل شده تبديل به کردم کدو مي شود.
6- کرم آسکاريس چه مي خورد؟
غذاي گوارش يافته را مي خورد.
7- فرق پوشش بدن حلزون با بدن صدف چيست؟
پوشش بدن حلزون حفره اي است و پوشش بدن صدف دوکفه اي است.
8- حشرات چه خصوصيات مشترکي دارند؟
همگي 6 پا و 2 شاخک دارند و بدنشان از سه قسمت تشکيل شده است.
9- کدام گروه از بي مهرگان به هيچ گروه ديگري شبيه نيستند؟
خارتنان
10- چند نوع از خارتنان را نام ببريد؟
توتيا و ستاره دريايي
11- اگر قبل از مصرف سبزي آن را ضد عفوني نکنيم، کدام بيماري انگلي در انتظار ماست؟
به انگل آسکاريس مبتلا مي شويم.
12- يک نوع خرچنگ خوراکي را نام ببريد؟
ميگو
آموزگار پايه ي ششم و مدرس دوره هاي ضمن خدمت فرهنگيان رياضي دوم و ششم ابتدايي ؛ در اين وبلاگ سعي شده تا جديد ترين و كامل ترين مطالب آموزشي از پايه اول تا ششم ارائه گردد . با تشكر